Sedimanter yatakların oluşumu zaman ve mekan ile ilişkilidir. Sediman tipini belirleyen mekan faktörü, kıyıya olan uzaklık, deniz tabam morfolojisi ve jeokimyasal bariyerler gibi etkenleri kapsamaktadır. Zaman ise değişen çevresel koşullar altında diyajenezin oluştuğu yerlerdeki en önemli faktördür. Diyajenez, gevşek sedimanların sert bir kaya oluşturmak üzere sıkışıp-pekişmesi şeklinde ifade edilebilir ve sedimantasyon ile metamorfızma arasındaki bütün süreçleri kapsar. Diğer bir değişle, diyajenez, sedimanların pH, Eh, basınç sıcaklık, anyon ve katyonların konsantrasyonları gibi ortama ait fızikokimyasal koşulları ile reaksiyona girmelerinin sonucudur (Şekil-8 ve 9). Denizel ortamlarda diyajenez; halmiroliz (halmyrolysis: kil minerallerinin başkalaşımı, feldispat ve mikalardan itibaren glokonit oluşumu, volkan külünden itibaren fıllipsit ve palagonit oluşumu), hidratlaşma veya dehidratlaşma ve sideritleşme süreçlerim kapsamaktadır (Larsen, Chilingar, 1967).
Şekil 8. Kıta kenarının idealleştirilmiş profili; diyajenezin üç fazına ait alanlar sınırlandırılmıştır. Tablo 4 ile karşılaştırın (Fairbridge in Larsen, Chilingar, ed., 1967).
Şekil 9. Sedimanların diyajenez safhaları (Strakhov et al., 1954, in Larsen, Chilingar ed., 1967).
I-oksidasyon safhası; II-sülfat redüksiyonu safhası; III-sedimanın gazının kaçtığı ve rekristalizasyonunun başladığı safha; IV-dehidratasyon, rekristalizasyon ve litifikasyon safhası.